Özofagus varisi, yemek borusundaki damarlarda meydana gelen genişleme ve şişliklerdir. Genellikle karaciğer hastalıkları sonucunda gelişir ve yemek borusu damarlarında yüksek basınca (portal hipertansiyon) bağlı olarak oluşur. Bu durum, ciddi kanamalara yol açabileceği için dikkatle takip edilmelidir.
Özofagus Varisi Nedenleri
Özofagus varisi genellikle karaciğer ile ilgili sorunlara bağlı olarak ortaya çıkar:
-
Siroz: Karaciğer dokusunun hasarlanması ve sertleşmesi, kanın normal şekilde akışını engeller.
-
Portal Hipertansiyon: Karaciğerden gelen kanın basıncının artması, yemek borusundaki damarların genişlemesine yol açar.
-
Diğer Karaciğer Hastalıkları: Hepatit, yağlı karaciğer hastalığı veya nadir damar tıkanıklıkları da risk faktörlerindendir.
Özofagus Varisi Belirtileri
Çoğu özofagus varisi başlangıçta belirti vermez. Ancak damarlar büyüdükçe veya kanamaya başladığında şu belirtiler görülebilir:
-
Kanlı kusma veya kahve telvesi görünümünde kusma
-
Siyah veya katran gibi dışkı
-
Aniden gelişen halsizlik, baş dönmesi
-
Şiddetli kanamalarda tansiyon düşüklüğü ve bayılma
Tanı Yöntemleri
Özofagus varisi genellikle şu yöntemlerle teşhis edilir:
-
Endoskopi: Yemek borusundaki damarların doğrudan görüntülenmesi.
-
Ultrason veya Doppler: Karaciğer ve portal damar basıncının değerlendirilmesi.
-
Laboratuvar Testleri: Karaciğer fonksiyonlarını ve kanama riskini ölçmek için kan testleri.
Tedavi ve Önlemler
Özofagus varisleri, kanama riskini azaltmak ve komplikasyonları önlemek için tedavi edilir:
-
İlaç Tedavisi: Portal basıncı düşüren ilaçlar kullanılır.
-
Endoskopik Yöntemler: Varislerin bağlanması (band ligasyonu) veya sklerozan madde ile kapatılması.
-
Cerrahi ve Girişimsel Yöntemler: Şiddetli vakalarda portosistemik şant veya cerrahi müdahale gerekebilir.
-
Yaşam Tarzı ve Diyet: Alkol kullanımının kesilmesi, karaciğer dostu beslenme ve düzenli kontroller.