Gastrit, mide mukozasının iltihaplanması durumudur. Mideyi koruyan mukus tabakasının zarar görmesi, mide astarının tahriş olmasına ve iltihaplanmasına yol açar. Gastrit, kısa süreli ve geçici olabileceği gibi kronik hâle de gelebilir.
Gastrit her yaşta görülebilir ve genellikle mide ağrısı, hazımsızlık, şişkinlik veya bulantı gibi şikâyetlerle kendini gösterir. Erken teşhis ve uygun önlemlerle, mide sağlığı korunabilir ve ciddi komplikasyonların önüne geçilebilir.
Gastrit Nedenleri
Gastritin başlıca nedenleri şunlardır:
-
Helikobakter Pylori (H. Pylori) Enfeksiyonu: Mide mukozasında iltihaba en sık yol açan bakteridir.
-
İlaç Kullanımı: Uzun süreli aspirin veya NSAID (non-steroid antiinflamatuvar) kullanımı mide astarını tahriş edebilir.
-
Alkol ve Sigara: Mideyi doğrudan tahriş eder ve gastrit riskini artırır.
-
Stres ve Sağlıksız Beslenme: Uzun süreli stres ve düzensiz, aşırı yağlı veya baharatlı yemekler gastrite katkıda bulunabilir.
-
Otoimmün ve Diğer Nedenler: Bazı otoimmün hastalıklar veya kronik hastalıklar da gastrite neden olabilir.
Gastrit Belirtileri
Gastrit, hafif belirtilerden şiddetli şikâyetlere kadar değişebilir. Yaygın belirtiler şunlardır:
-
Mide bölgesinde ağrı veya yanma
-
Hazımsızlık, şişkinlik
-
Bulantı veya kusma
-
İştahsızlık
-
Mide ekşimesi veya gaz
Kronik gastrit, uzun sürede mide mukozasında hasara yol açabilir ve peptik ülser veya mide kanseri riskini artırabilir.
Tanı Yöntemleri
Gastrit tanısı, hastanın şikâyetleri ve tıbbi öyküsü ile başlar. Gerektiğinde şu yöntemler uygulanır:
-
Endoskopi: Mide iç yüzeyinin doğrudan incelenmesi ve gerekirse biyopsi alınması.
-
Helikobakter Pylori Testi: Nefes testi, kan testi veya dışkı testi ile H. pylori varlığı araştırılır.
-
Laboratuvar Testleri: Mide kanaması veya inflamasyon belirtilerini değerlendirmek için kan testleri.
Tedavi ve Önlemler
Gastrit tedavisi, nedenine bağlı olarak planlanır ve yaşam tarzı değişiklikleri ile desteklenebilir:
-
Beslenme Düzeni: Yağlı, baharatlı ve asitli yiyeceklerden kaçınmak; sık ve küçük öğünler tercih etmek.
-
Alkol ve Sigara Kullanımının Bırakılması: Mide mukozasını korumak için önemlidir.
-
Stres Yönetimi: Yoga, meditasyon veya düzenli egzersiz stres kaynaklı gastrit riskini azaltır.
-
Helikobakter Pylori Tedavisi: Bakteri tespit edilirse antibiyotik tedavisi uygulanır.
-
İlaç Düzenlemeleri: Doktor önerisi ile asit azaltıcı ilaçlar veya mide koruyucu ilaçlar kullanılabilir.
Gastrit, yaygın görülen ancak yaşam kalitesini etkileyebilen bir mide hastalığıdır. Belirtiler uzun sürerse veya artarsa mutlaka bir gastroenteroloji uzmanına başvurulmalıdır. Erken teşhis ve uygun tedavi ile mide sağlığı korunabilir ve ciddi komplikasyonlar önlenebilir.