Karaciğer, vücudumuzun en önemli organlarından biridir. Çoğu zaman farkında olmasak da, bu büyük organın içinde iyi huylu veya kötü huylu kitleler oluşabilir. Bu kitlelerin bazıları belirti vermezken, bazıları ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle, karaciğer kitlelerinin ne olduğunu ve nasıl ayırt edildiklerini anlamak önemlidir.
Karaciğerin Benign (İyi Huylu) Hastalıkları
Bu kitleler genellikle kanserli değildir ve çoğu zaman belirti vermezler. Çoğu, başka bir nedenle yapılan görüntüleme testlerinde tesadüfen bulunur.
1. Hemanjiom (Karaciğer Kan Benign Tümörü): Karaciğerin en sık görülen iyi huylu kitlesidir. Genellikle küçük boyutludur ve bir belirtiye neden olmaz. Hemanjiomlar genellikle tedavi gerektirmez, ancak çok büyürlerse ağrıya veya diğer semptomlara yol açabilirler. Bu durumda cerrahi olarak çıkarılabilirler.
2. Fokal Nodüler Hiperplazi (FNH): Genellikle genç ve orta yaşlı kadınlarda görülür. Bu kitleler, anormal kan damarları ve safra kanallarından oluşur. Genellikle belirti vermezler ve rutin takip dışında tedaviye ihtiyaç duyulmaz.
3. Adenom: Hormon kullanımıyla (özellikle doğum kontrol hapları) ilişkilendirilebilen nadir bir iyi huylu tümördür. Adenomlar büyüdüğünde karın ağrısına neden olabilir veya nadiren kanayabilir. Bu nedenle genellikle cerrahi olarak çıkarılmaları önerilir.
4. Karaciğer Kistleri: İçi sıvı dolu keselerdir. Genellikle doğuştan gelirler ve zararsızdırlar. Çoğu durumda herhangi bir belirtiye neden olmazlar ve tedavi gerektirmezler.
Karaciğerin Malign (Kötü Huylu) Hastalıkları
Karaciğerdeki kötü huylu kitleler, primer karaciğer kanseri (karaciğerin kendi hücrelerinden kaynaklanan) veya metastatik kanser (vücudun başka bir yerindeki kanserin karaciğere yayılması) olabilir.
1. Hepatoselüler Karsinom (HCC – Primer Karaciğer Kanseri): Karaciğerin en sık görülen primer kanser türüdür. Genellikle kronik Hepatit B veya C enfeksiyonu, alkolik siroz veya yağlı karaciğer hastalığı gibi kronik karaciğer hastalıklarının zemininde gelişir. Belirtiler arasında karın ağrısı, kilo kaybı ve sarılık sayılabilir. Erken teşhis, cerrahi, karaciğer nakli veya diğer tedavilerle başarılı sonuçlar elde edilmesini sağlayabilir.
2. Kolanjiokarsinom (Safra Yolu Kanseri): Karaciğerin içindeki safra kanallarından kaynaklanan nadir bir kanser türüdür. En önemli belirtisi sarılıktır. Tedavisi zordur ve genellikle cerrahi müdahale gerektirir.
3. Metastatik Karaciğer Kanseri: Karaciğerdeki kanserlerin çoğu metastatiktir. Yani, kalın bağırsak, akciğer, meme veya pankreas gibi başka bir organda başlayan kanser hücrelerinin karaciğere yayılmasıyla oluşur. Metastatik kanserin tedavisi, primer kanserin türüne ve evresine bağlıdır.
Tanı ve Tedavi
Karaciğer kitlelerinin tanısı, ultrason, BT veya MR gibi görüntüleme yöntemleri ve bazı durumlarda biyopsi ile konulur. İyi huylu kitleler genellikle sadece takip edilirken, kötü huylu kitlelerde tedavi seçenekleri şunları içerir:
- Cerrahi Müdahale: Kitleyi veya karaciğerin bir bölümünü çıkarmak.
- Karaciğer Nakli: Özellikle siroz zemininde gelişen HCC hastaları için kalıcı bir çözüm olabilir.
- Ablasyon: Kanser hücrelerini yok etmek için ısı veya soğuk kullanmak.
- Kemoterapi ve Radyoterapi: Kanser hücrelerini yok etmek veya büyümelerini durdurmak için ilaç veya ışın kullanmak.