Pankreas kanseri, pankreas hücrelerinde başlayan kötü huylu tümörlerdir. Pankreas, sindirim enzimleri ve hormonlar (özellikle insülin) üreten hayati bir organdır. Pankreas kanseri genellikle erken evrelerde belirti vermez, bu nedenle çoğu hasta ileri evrede teşhis edilir.
Pankreas Kanseri Nedenleri ve Risk Faktörleri
Pankreas kanseri kesin nedeni bilinmemekle birlikte bazı faktörler riski artırır:
-
Yaş: 60 yaş üzeri kişilerde daha sık görülür.
-
Sigara ve Alkol Kullanımı: Özellikle sigara, pankreas kanseri riskini belirgin şekilde artırır.
-
Aile Geçmişi ve Genetik Faktörler: Ailede pankreas kanseri veya bazı genetik sendromlar risk faktörüdür.
-
Kronik Pankreatit: Uzun süreli pankreas iltihabı, kansere zemin hazırlayabilir.
-
Obezite ve Diyabet: Metabolik hastalıklar riski artırabilir.
Pankreas Kanserİ Belirtilerİ
Erken evre pankreas kanseri genellikle belirti vermez. İlerledikçe şu şikâyetler görülebilir:
-
Karın veya sırta vuran ağrı
-
Kilo kaybı ve iştahsızlık
-
Sarılık (cilt ve gözlerde sararma)
-
Bulantı ve kusma
-
Sindirim problemleri ve yağlı dışkı
-
Yorgunluk ve halsizlik
Belirtiler kişiden kişiye değişebilir ve başka hastalıklarla karışabilir.
Tanı Yöntemleri
Pankreas kanseri tanısı için çeşitli görüntüleme ve laboratuvar testleri uygulanır:
-
Ultrason ve CT/MR Tarama: Pankreasın yapısı incelenir ve tümör varlığı araştırılır.
-
Endoskopik Ultrason ve Biyopsi: Tümörün doğrudan incelenmesi ve hücre örneği alınması.
-
Kan Testleri: CA 19-9 gibi tümör belirteçleri ile takip sağlanabilir.
Tedavi
Pankreas kanseri tedavisi, tümörün evresine ve hastanın genel sağlık durumuna göre değişir:
-
Cerrahi Müdahale: Erken evre tümörlerde pankreasın etkilenen kısmının çıkarılması.
-
Kemoterapi ve Radyoterapi: Tümör büyümesini durdurmak veya cerrahi öncesi/sonrası desteklemek için.
-
Destek Tedavisi: Ağrı yönetimi, beslenme desteği ve yaşam kalitesini artırıcı önlemler.
Pankreas kanseri, erken evrede fark edilmesi zor ama ciddi bir hastalıktır. Düzenli sağlık kontrolleri, risk faktörlerinden kaçınma ve erken şüphe halinde gastroenteroloji veya onkoloji uzmanına başvurma hayati önem taşır.